1. ภาพรวม
อัคริก ซเวบา (เกิดเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2509) (Ахрик Сократович Цвейбаภาษารัสเซีย) เป็นอดีตนักฟุตบอลอาชีพชาวรัสเซีย ผู้เล่นในตำแหน่งกองหลัง เขาเป็นที่รู้จักจากการเป็นตัวแทนของทีมชาติหลายประเทศ รวมถึงสหภาพโซเวียต, เครือรัฐเอกราช, ยูเครน และรัสเซีย ในระดับสโมสร เขาเคยเล่นให้กับสโมสรชื่อดังหลายแห่ง เช่น ดินาโม ซูคูมิ, ดินาโม ทบิลิซี, ดินาโม เคียฟ, กัมบะ โอซาก้า และดินาโม มอสโก หลังจากเลิกเล่นฟุตบอล เขาได้ผันตัวมาทำงานเป็นแมวมองและตัวแทนนักฟุตบอล
2. ชีวิตช่วงต้นและอาชีพสโมสร
ชีวิตช่วงต้นและอาชีพสโมสรของอัคริก ซเวบาเริ่มต้นในยุคสหภาพโซเวียต ก่อนที่เขาจะย้ายไปเล่นในลีกต่างประเทศหลังจากสหภาพโซเวียตล่มสลาย
2.1. การเกิดและอาชีพเยาวชน
อัคริก ซเวบา เกิดเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2509 ที่เมืองกูดาอูตา ซึ่งตั้งอยู่ในสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตจอร์เจีย (ปัจจุบันคือประเทศจอร์เจีย) เขาเริ่มต้นอาชีพนักฟุตบอลเยาวชนกับสโมสรท้องถิ่นที่มีชื่อว่า เอ็ม. ชาชบา (M. Chachbaภาษาอังกฤษ)
2.2. ยุคโซเวียตลีก
ซเวบาเริ่มต้นอาชีพสโมสรกับดินาโม ซูคูมิในปี พ.ศ. 2526-2527 ก่อนที่จะย้ายไปเล่นให้กับสคา คาบารอฟสค์ในปี พ.ศ. 2527 และหลังจากนั้นเขาก็ได้เล่นให้กับดินาโม ทบิลิซีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 ถึง 2532 ซึ่งในระหว่างที่อยู่กับดินาโม ทบิลิซีนี้เองที่เขาเริ่มสร้างชื่อเสียงให้ตัวเองอย่างโดดเด่น
ในปี พ.ศ. 2533 ซเวบาย้ายไปร่วมทีมดินาโม เคียฟ ซึ่งเป็นสโมสรชั้นนำของประเทศยูเครน ณ เวลานั้น ในปีเดียวกันนี้ เขาก็ประสบความสำเร็จคว้าแชมป์โซเวียตท็อปลีก 1990 ร่วมกับดินาโม เคียฟ และได้รับรางวัลอันทรงเกียรติอย่าง "มาสเตอร์ออฟสปอร์ตของสหภาพโซเวียต" (Мастер спорта СССРภาษารัสเซีย) นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2534 เขายังได้รับเลือกให้เป็นนักฟุตบอลยอดเยี่ยมแห่งปีของยูเครนอีกด้วย ซเวบาลงเล่นในฟุตบอลลีกของสหภาพโซเวียตไปทั้งหมด 123 นัด
3. อาชีพสโมสรระหว่างประเทศ
หลังจากสหภาพโซเวียตล่มสลาย อัคริก ซเวบา ได้เริ่มต้นการผจญภัยในเส้นทางอาชีพสโมสรกับสโมสรต่าง ๆ ทั้งในลีกรัสเซียและต่างประเทศ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงช่วงเวลาสำคัญในการเปลี่ยนแปลงของฟุตบอลในภูมิภาคนั้น
3.1. การย้ายทีมไปยังสโมสรในเอเชียและรัสเซียในภายหลัง
หลังจากช่วงเวลาสั้น ๆ ในรัสเซีย อัคริก ซเวบา ได้ย้ายไปเล่นในเจลีก ประเทศญี่ปุ่น กับสโมสรกัมบะ โอซาก้า ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 ถึง 2539 ที่นั่น เขาได้แสดงความสามารถในตำแหน่งกองหลังตัวกลางและกองกลางตัวรับได้อย่างโดดเด่นและประสบความสำเร็จอย่างมาก
หลังจากกลับมาที่รัสเซีย เขาร่วมทีมอลานียา วลาดิกาฟคาซในปี พ.ศ. 2540 ซึ่งเป็นช่วงที่เขาถูกเรียกติดทีมชาติรัสเซียอีกครั้ง จากนั้นเขาก็ย้ายไปเล่นในประเทศจีนกับเซี่ยงไฮ้ ผูตงในปี พ.ศ. 2541 ก่อนที่จะกลับมาเล่นในรัสเซียอีกครั้งกับอูราลัน เอลิสตาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 ถึง 2543 และดินาโม มอสโกในปี พ.ศ. 2544 สโมสรสุดท้ายในอาชีพนักฟุตบอลของเขาคือ เออีเค ลาร์นากาในไซปรัส ซึ่งเขาร่วมทีมในปี พ.ศ. 2545 ก่อนที่จะประกาศแขวนสตั๊ดอย่างเป็นทางการในปีเดียวกัน
4. อาชีพทีมชาติ
อัคริก ซเวบา มีเส้นทางอาชีพในระดับทีมชาติที่น่าสนใจและไม่เหมือนใคร โดยเขาได้เป็นตัวแทนให้กับทีมชาติถึงสี่ประเทศในช่วงเวลาที่สำคัญของการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและกีฬาในภูมิภาคยุโรปตะวันออก
4.1. การเป็นตัวแทนสหภาพโซเวียตและเครือรัฐเอกราช
ซเวบาเริ่มต้นอาชีพทีมชาติกับสหภาพโซเวียต โดยเขาเป็นหนึ่งในสมาชิกทีมที่เข้าร่วมฟุตบอลโลก 1990 ที่อิตาลี แม้ว่าเขาจะไม่ได้ลงสนามในฐานะตัวจริงในทัวร์นาเมนต์นั้น แต่ก็ถือเป็นประสบการณ์สำคัญในระดับสูงสุดของการแข่งขันฟุตบอลโลก หลังจากสหภาพโซเวียตล่มสลาย เขาก็ได้เป็นตัวแทนของเครือรัฐเอกราช ซึ่งเป็นทีมที่ก่อตั้งขึ้นชั่วคราวเพื่อเข้าร่วมการแข่งขันยูฟ่า ยูโร 1992 ที่ประเทศสวีเดน โดยซเวบาได้ลงสนามให้กับทีมเครือรัฐเอกราชในยูโร 1992 จำนวน 2 นัด

4.2. การเป็นตัวแทนยูเครนและรัสเซีย
หลังจากสิ้นสุดยุคของเครือรัฐเอกราช อัคริก ซเวบา ได้ลงสนามให้กับยูเครนในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2535 ในการแข่งขันนัดกระชับมิตรกับฮังการี ซึ่งถือเป็นนัดเดียวของเขากับทีมชาติยูเครน อย่างไรก็ตาม ในปี พ.ศ. 2540 เขาได้เปลี่ยนสัญชาติเพื่อเล่นให้กับรัสเซีย โดยลงสนามในรอบคัดเลือกฟุตบอลโลก 1998 นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2552 เขายังเป็นส่วนหนึ่งของทีมชาติรัสเซียชุดที่คว้าแชมป์เลเจนด์สคัพ 2009 ซึ่งเป็นการแข่งขันสำหรับนักฟุตบอลตำนานอีกด้วย
5. อาชีพหลังการเป็นผู้เล่น
หลังจากแขวนสตั๊ดจากการเป็นนักฟุตบอลอาชีพ อัคริก ซเวบา ยังคงมีส่วนร่วมในวงการฟุตบอลอย่างต่อเนื่องในบทบาทที่แตกต่างกัน
5.1. บทบาททางอาชีพหลังการเกษียณ
หลังจากเกษียณจากอาชีพนักฟุตบอลในปี พ.ศ. 2545 ซเวบาได้ผันตัวมาทำงานเป็นตัวแทนนักฟุตบอล อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557 ถึง พ.ศ. 2558 เขายังได้ทำงานในตำแหน่งแมวมองให้กับดินาโม มอสโก ซึ่งเป็นสโมสรเก่าของเขา โดยในช่วงเวลาดังกล่าว สตานิสลาฟ เชอร์เชซอฟ เป็นผู้จัดการทีม
6. ชีวิตส่วนตัว
ข้อมูลเกี่ยวกับชีวิตส่วนตัวของอัคริก ซเวบา ที่เปิดเผยต่อสาธารณะส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับภูมิหลังทางครอบครัวของเขาในวงการฟุตบอล
6.1. ครอบครัวและภูมิหลังส่วนตัว
อัคริก ซเวบา เป็นชาวอับคาซเชื้อสายรัสเซีย ลูกชายของเขาชื่อซานโดร ซเวบา ก็เป็นนักฟุตบอลอาชีพเช่นกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการสืบทอดเส้นทางในวงการฟุตบอลภายในครอบครัว

7. สถิติอาชีพ
อัคริก ซเวบา มีสถิติอาชีพทั้งในระดับสโมสรและระดับชาติที่แสดงให้เห็นถึงความทนทานและประสบการณ์อันยาวนานในวงการฟุตบอล
7.1. สถิติสโมสร
อัคริก ซเวบา ลงสนามและทำประตูให้กับสโมสรต่างๆ ในแต่ละฤดูกาล ดังนี้:
| สโมสร | ฤดูกาล | ลีก | ฟุตบอลถ้วยแห่งชาติ | ลีกคัพ | รวม | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ลงสนาม | ประตู | ลงสนาม | ประตู | ลงสนาม | ประตู | ลงสนาม | ประตู | |||
| ดินาโม ซูคูมิ | 1984 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| สคา คาบารอฟสค์ | 1984 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 | |
| ดินาโม ทบิลิซี | 1985 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 1986 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 | ||
| 1987 | 23 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 23 | 0 | ||
| 1988 | 24 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 24 | 0 | ||
| 1989 | 28 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 28 | 0 | ||
| รวม | 79 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 79 | 0 | ||
| ดินาโม เคียฟ | 1990 | 20 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20 | 0 | |
| 1991 | 24 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 24 | 1 | ||
| 1992 | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9 | 0 | ||
| 1992-93 | 12 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 12 | 0 | ||
| รวม | 65 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 65 | 1 | ||
| คามาซ นาเบเรซห์นี เยลนืย | 1993 | 11 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11 | 0 | |
| กัมบะ โอซาก้า | 1994 | 18 | 1 | 4 | 0 | 0 | 0 | 22 | 1 | |
| 1995 | 40 | 1 | 0 | 0 | - | 40 | 1 | |||
| 1996 | 17 | 0 | 3 | 0 | 12 | 0 | 32 | 0 | ||
| รวม | 75 | 2 | 7 | 0 | 12 | 0 | 94 | 3 | ||
| อลานียา วลาดิกาฟคาซ | 1997 | 24 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 24 | 0 | |
| เซี่ยงไฮ้ ผูตง | 1998 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| อูราลัน เอลิสตา | 1999 | 20 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20 | 1 | |
| 2000 | 24 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 24 | 0 | ||
| รวม | 44 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 44 | 1 | ||
| ดินาโม มอสโก | 2001 | 11 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11 | 0 | |
| เออีเค ลาร์นากา | 2002 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| รวมอาชีพ | 313 | 4 | 7 | 0 | 12 | 0 | 332 | 4 | ||
7.2. สถิติระหว่างประเทศ
สถิติการลงสนามและทำประตูของอัคริก ซเวบา ในระดับทีมชาติ:
| ทีมชาติ | ปี | ลงสนาม | ประตู |
|---|---|---|---|
| สหภาพโซเวียต | 1990 | 8 | 1 |
| 1991 | 10 | 0 | |
| รวม | 18 | 1 | |
| เครือรัฐเอกราช | 1992 | 7 | 1 |
| รวม | 7 | 1 | |
| ยูเครน | 1992 | 1 | 0 |
| รวม | 1 | 0 | |
| รัสเซีย | 1997 | 8 | 0 |
| รวม | 8 | 0 | |
โดยรวมแล้ว อัคริก ซเวบา ลงสนามให้กับทีมชาติในระดับเอ-แมตช์ทั้งหมด 34 นัด และทำได้ 2 ประตู
8. มรดกและการตอบรับ
อัคริก ซเวบา เป็นนักฟุตบอลที่มีอาชีพการงานที่ยาวนานและเต็มไปด้วยเกียรติประวัติและความสำเร็จมากมาย ทั้งในระดับสโมสรและทีมชาติ
8.1. เกียรติประวัติและรางวัล
ตลอดอาชีพการเป็นนักฟุตบอลของ อัคริก ซเวบา เขาได้รับทั้งรางวัลส่วนบุคคลและเกียรติประวัติกับทีมดังนี้:
- สโมสร
- โซเวียตท็อปลีก: 1990 (กับ ดินาโม เคียฟ)
- ทีมชาติ
- เลเจนด์สคัพ: 2009 (กับ ทีมชาติรัสเซียชุดตำนาน)
- บุคคล
- มาสเตอร์ออฟสปอร์ตของสหภาพโซเวียต (Мастер спорта СССРภาษารัสเซีย)
- นักฟุตบอลยอดเยี่ยมแห่งปีของยูเครน: 1991
8.2. การประเมินและอิทธิพล
อัคริก ซเวบา ได้รับการยอมรับในฐานะผู้เล่นกองหลังและกองกลางตัวรับที่มีความสามารถ และมีส่วนสำคัญต่อความสำเร็จของทีมที่เขาลงเล่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาที่เขาอยู่กับกัมบะ โอซาก้า ที่ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเขาได้รับการประเมินว่ามีบทบาทสำคัญในการเล่นของทีม ทั้งในตำแหน่งกองหลังตัวกลางและกองกลางตัวรับ