1. ชีวิตและอาชีพ
กอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ทางเศรษฐกิจและสังคมของสวิตเซอร์แลนด์ ด้วยการก่อตั้งธุรกิจค้าปลีกที่มีนวัตกรรมและมีส่วนร่วมทางการเมืองเพื่อผลักดันการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
1.1. ชีวิตช่วงต้นและภูมิหลัง
กอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์เกิดที่ซูริก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม ค.ศ. 1888 ภูมิหลังช่วงต้นของเขาเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างแรงบันดาลใจให้เขาก่อตั้งธุรกิจที่มุ่งเน้นการเข้าถึงและความเป็นธรรมทางสังคม
1.2. การก่อตั้ง Migros
ในปี ค.ศ. 1925 ดูตต์ไวเลอร์ได้ก่อตั้งบริษัทมิกโกรส โดยเริ่มต้นด้วยรถยนต์เพียง 5 คัน จุดเด่นของธุรกิจนี้คือการนำสินค้าจำเป็นในชีวิตประจำวันไปสู่ผู้บริโภคโดยตรง โดยขจัดคนกลางออกไป ซึ่งทำให้สามารถจำหน่ายสินค้าได้ในราคาที่ต่ำกว่าคู่แข่งอย่างมาก ด้วยเหตุนี้ ผู้ผลิตหลายรายจึงตัดสินใจคว่ำบาตรมิกโกรสในตอนแรก แต่ดูตต์ไวเลอร์ก็ตอบโต้ด้วยการให้มิกโกรสผลิตหรือบรรจุภัณฑ์สินค้าที่ขาดหายไปเอง เพื่อให้มั่นใจว่าผู้บริโภคจะยังคงเข้าถึงสินค้าได้
1.3. รูปแบบสหกรณ์ของ Migros และผลกระทบทางสังคม
ในปี ค.ศ. 1941 กอตต์ลีบและอเดล ดูตต์ไวเลอร์ ภรรยาของเขา ได้โอนกรรมสิทธิ์ของมิกโกรสให้แก่ลูกค้าในฐานะสหกรณ์ ซึ่งเป็นก้าวสำคัญที่สะท้อนถึงปรัชญาทางสังคมของเขา ดูตต์ไวเลอร์ยังกำหนดให้มิกโกรสต้องบริจาคผลกำไรส่วนหนึ่ง (จากรายได้รวม) เพื่อสนับสนุนกิจกรรมทางวัฒนธรรม กีฬา และงานอดิเรก ซึ่งนำไปสู่การก่อตั้งโรงเรียนสโมสรมิกโกรส (Migros-club-schools) และหลักสูตรงานอดิเรกต่างๆ มากมาย นอกจากนี้ เขายังริเริ่มโครงการที่เรียกว่า พาร์ค อิม กรือเนอ (Park im Grüene) หรือที่รู้จักกันในชื่อ "ดูตตี-พาร์ค" (Dutti-Park) ซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณที่ต่อมาได้มีการก่อตั้งสถาบันกอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์
1.4. การกระจายธุรกิจ
ดูตต์ไวเลอร์ยังคงขยายและกระจายธุรกิจของมิกโกรสอย่างต่อเนื่อง ในปี ค.ศ. 1949 เขาได้เข้าร่วมในบุคคลับ เอ็กซ์ ลิบริส (Buchclub Ex Libris) ซึ่งต่อมาได้รวมเข้ากับกลุ่มมิกโกรสในปี ค.ศ. 1956 นอกจากนี้ ในปี ค.ศ. 1952 บริษัทรีเดอไร ซูริก เอจี (Reederei Zürich AG) ซึ่งตั้งอยู่ในซูริก ได้สั่งต่อเรือบรรทุกสินค้าชื่อ อเดล ที่อู่ต่อเรือ เอช. ซี. ชตึลเคิน โซห์น (H. C. Stülcken Sohn) ในฮัมบวร์ค ประเทศเยอรมนี โดยเรือลำนี้ได้เปิดตัวในฮัมบวร์คเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1952 และได้รับการตั้งชื่อโดยอเดล ดูตต์ไวเลอร์ ภรรยาของกอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์ ในนามของสหพันธ์สหกรณ์มิกโกรส (Migros Genossenschaftsbund) ในปี ค.ศ. 1958 เขายังได้ก่อตั้งธนาคารมิกโกรส (Migros Bank) ขึ้นอีกด้วย
1.5. กิจกรรมทางการเมือง
นอกเหนือจากความสำเร็จทางธุรกิจแล้ว ดูตต์ไวเลอร์ยังเป็นนักการเมืองที่มีบทบาทสำคัญ เขาได้ก่อตั้งพรรคพันธมิตรแห่งอิสระ (Landesring der Unabhängigen) เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ. 1936 ดูตต์ไวเลอร์เป็นผู้สนับสนุนสิทธิการออกเสียงเลือกตั้งของสตรีในสวิตเซอร์แลนด์อย่างแข็งขัน ตามตำนานของมิกโกรส ดูตต์ไวเลอร์เป็นผู้ที่ค้นพบความต้องการของสตรีในปี ค.ศ. 1925 หลังจากเกิดข้อพิพาทระหว่างมิกโกรสที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นใหม่กับร้านค้าปลีกแบบดั้งเดิม ซึ่งดูตต์ไวเลอร์มองว่าเป็น "ศัตรูของสตรี" เนื่องจากพวกเขาจำหน่ายสินค้าเกินราคา กล่าวกันว่าพ่อบ้านหลายคนคว่ำบาตรเขา แต่แม่บ้านกลับแอบซื้อสินค้าจากร้านของเขา ซึ่งเป็นการเน้นย้ำถึงบทบาทของมิกโกรสในการตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่ถูกละเลย
2. ชีวิตส่วนตัว
กอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์แต่งงานกับอเดล ดูตต์ไวเลอร์ ซึ่งเป็นคู่ชีวิตและผู้ร่วมก่อตั้งที่สำคัญของเขา ทั้งสองได้ร่วมกันก่อตั้งมูลนิธิอเดลและกอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์ (Adele und Gottlieb Duttweiler Stiftung) เพื่อให้มั่นใจว่าการดำเนินงานในอนาคตของเครือข่ายมิกโกรสในฐานะสหกรณ์จะเป็นไปตามเจตนารมณ์ของการก่อตั้ง
3. การเสียชีวิตและมรดก
กอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์เสียชีวิตที่ซูริก เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 1962 หลังจากการเสียชีวิตของเขา ได้มีการก่อตั้งสถาบันและรางวัลเพื่อเป็นเกียรติแก่คุณูปการอันยิ่งใหญ่ของเขา
3.1. สถาบันกอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์

สถาบันกอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์ (Gottlieb Duttweiler Institute) หรือ GDI ตั้งอยู่ในรือชลีคอน ก่อตั้งขึ้นหลังจากการเสียชีวิตของเขา สถาบันนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นศูนย์กลางการวิจัยและอภิปรายเกี่ยวกับประเด็นสำคัญทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง โดยสืบทอดเจตนารมณ์ของดูตต์ไวเลอร์ในการส่งเสริมนวัตกรรมและความรับผิดชอบต่อสังคม
3.2. รางวัล กอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1970 เป็นต้นมา ได้มีการมอบรางวัล กอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์ (Gottlieb Duttweiler Prize) เพื่อเป็นเกียรติแก่บุคคลหรือองค์กรที่มีบทบาทโดดเด่นในการสร้างคุณูปการต่อสังคมและเศรษฐกิจ ผู้ได้รับรางวัลสำคัญๆ ในอดีต ได้แก่ วาตสลาฟ ฮาเวล อดีตประธานาธิบดีเช็กเกีย และโคฟี อันนัน อดีตเลขาธิการสหประชาชาติ ในปี ค.ศ. 2019 รางวัลนี้ได้มอบให้กับไอบีเอ็ม วัตสัน (IBM Watson) ซึ่งเป็นระบบปัญญาประดิษฐ์ แสดงให้เห็นถึงการยอมรับในนวัตกรรมที่ก้าวหน้า
4. อิทธิพล
อิทธิพลของกอตต์ลีบ ดูตต์ไวเลอร์ต่อสังคมและเศรษฐกิจของสวิตเซอร์แลนด์นั้นกว้างขวางและยั่งยืน โมเดลธุรกิจของมิกโกรสที่เน้นการขจัดคนกลางและการผลิตสินค้าเองได้เปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์การค้าปลีก ทำให้สินค้าจำเป็นมีราคาที่เข้าถึงได้มากขึ้นสำหรับประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเปลี่ยนมิกโกรสเป็นรูปแบบสหกรณ์และการจัดสรรผลกำไรเพื่อกิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ได้สร้างมาตรฐานใหม่สำหรับความรับผิดชอบทางธุรกิจและมีส่วนช่วยในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวสวิตเซอร์แลนด์
ปรัชญาสหกรณ์ของเขาได้ส่งเสริมแนวคิดที่ว่าธุรกิจควรเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคและสังคมโดยรวม ไม่ใช่เพียงแค่การแสวงหาผลกำไรสูงสุดเท่านั้น การสนับสนุนสิทธิการออกเสียงเลือกตั้งของสตรีของเขายังสะท้อนถึงวิสัยทัศน์ที่ก้าวหน้าในการส่งเสริมความเท่าเทียมทางสังคม โดยรวมแล้ว ดูตต์ไวเลอร์ได้ทิ้งมรดกที่สำคัญไว้เบื้องหลัง ทั้งในด้านนวัตกรรมทางธุรกิจ การมีส่วนร่วมทางสังคม และการเมือง ซึ่งยังคงเป็นแรงบันดาลใจและแบบอย่างในการสร้างสรรค์สังคมที่ดีขึ้น