1. ภาพรวม

อาเดเพโร โอดูเย (Adepero Oduyeแอเดเพโร โอดูเย (แอด-เดอ-เพอร์-โร โอ-ดู-เย)ภาษาอังกฤษ) เป็นนักแสดง ผู้กำกับ นักร้อง และนักเขียนชาวอเมริกัน เธอเป็นที่รู้จักจากบทบาทการแสดงที่ทรงพลังในภาพยนตร์และซีรีส์หลายเรื่อง ซึ่งมักจะถ่ายทอดประเด็นทางสังคมและมนุษยธรรมที่สำคัญ ผลงานที่โดดเด่นของเธอรวมถึงภาพยนตร์อิสระเรื่อง พารายาห์ ซึ่งทำให้เธอได้รับการยอมรับจากนักวิจารณ์อย่างกว้างขวาง รวมถึงภาพยนตร์เจ้าของรางวัลออสการ์อย่าง ปลดแอก คนย่ำคน และภาพยนตร์ที่ได้รับคำชื่นชมอย่าง เดอะบิกชอร์ต และ วิโดวส์ นอกจากการแสดงแล้ว โอดูเยยังได้ก้าวเข้าสู่การกำกับภาพยนตร์สั้น ซึ่งเธอใช้เป็นช่องทางในการสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับปัญหาสิทธิมนุษยชนและความยุติธรรมทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติและการละเมิดอำนาจของเจ้าหน้าที่
2. ชีวิตและอาชีพช่วงต้น
2.1. วัยเด็กและการศึกษา
อาเดเพโร โอดูเย เกิดเมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2521 ที่ บรุกลิน นิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา เธอเป็นหนึ่งในเจ็ดคนของลูก ๆ ที่เกิดจากพ่อแม่ชาว ไนจีเรีย แม้ว่าเธอจะจบการศึกษาจาก มหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ ในสาขาวิชาเตรียมแพทย์ศาสตร์ แต่หลังจากสำเร็จการศึกษา เธอตัดสินใจที่จะเดินตามความหลงใหลในการแสดง และเปลี่ยนเส้นทางอาชีพของเธอมาสู่โลกแห่งศิลปะการแสดง
2.2. การเริ่มต้นอาชีพนักแสดง
หลังจากสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ อาเดเพโร โอดูเย เริ่มต้นเส้นทางอาชีพนักแสดงด้วยความมุ่งมั่นที่จะทำตามความฝันในการแสดง แม้ว่าเธอจะได้รับการศึกษาในสาขาวิชาเตรียมแพทย์ แต่ความหลงใหลในศิลปะการแสดงก็ผลักดันให้เธอเปลี่ยนทิศทางอาชีพ การตัดสินใจนี้เป็นการเริ่มต้นบทบาทของเธอในวงการบันเทิง ซึ่งนำไปสู่การเป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับในเวลาต่อมา
3. อาชีพการแสดงที่สำคัญ
อาเดเพโร โอดูเย ได้สร้างผลงานการแสดงที่โดดเด่นทั้งในภาพยนตร์ รายการโทรทัศน์ และละครเวที โดยบทบาทของเธอได้รับคำชื่นชมจากนักวิจารณ์และผู้ชมอย่างต่อเนื่อง
3.1. บทบาทที่สร้างชื่อเสียงและการยอมรับจากนักวิจารณ์
บทบาทที่สร้างชื่อเสียงให้กับอาเดเพโร โอดูเยอย่างแท้จริงคือการแสดงนำในภาพยนตร์อิสระเรื่อง พารายาห์ ในปี พ.ศ. 2554 ซึ่งกำกับโดย ดี รีส์ การแสดงของเธอในภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับคำชื่นชมอย่างล้นหลามจากนักวิจารณ์ และทำให้เธอได้รับรางวัลมากมาย รวมถึงรางวัล Black Reel Award for Best Breakthrough Performance และรางวัล African-American Film Critics Association Award for Best Breakthrough Performance นอกจากนี้เธอยังได้รับรางวัล Denver Film Festival Rising Star Award และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Independent Spirit Award for Best Female Lead รวมถึงรางวัล NAACP Image Award for Outstanding Actress in a Motion Picture และรางวัล Black Reel Award for Best Actress ในระหว่างการกล่าวสุนทรพจน์รับรางวัล ลูกโลกทองคำ จากภาพยนตร์เรื่อง เดอะไอออนเลดี นักแสดงระดับตำนานอย่าง เมริล สตรีป ได้กล่าวถึงการแสดงที่เธอชื่นชอบประจำปี และเน้นย้ำถึงการแสดงของโอดูเยในเรื่อง พารายาห์ ในปีถัดมา พ.ศ. 2555 โอดูเยได้ร่วมแสดงกับนักแสดงชั้นนำในภาพยนตร์โทรทัศน์ที่สร้างจากละครเวทีเรื่อง สตีลแมกโนเลียส์ โดยรับบทเป็น แอนเนล ดูพุย-เดโซโต ซึ่งเป็นบทบาทที่เดิมแสดงโดย ดาริล แฮนนาห์ บทบาทนี้ทำให้เธอได้รับรางวัล NAACP Image Award for Outstanding Actress in a Television Movie, Mini-Series or Dramatic Special และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Black Reel Award for Best Supporting Actress
3.2. ผลงานภาพยนตร์และโทรทัศน์ที่สำคัญ
ในปี พ.ศ. 2556 อาเดเพโร โอดูเย ได้ร่วมแสดงกับ ชีเวเทล เอจีโอฟอร์ ในภาพยนตร์ดราม่าอิงประวัติศาสตร์เรื่อง ปลดแอก คนย่ำคน ซึ่งกำกับโดย สตีฟ แม็กควีน ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับรางวัล รางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ในปี พ.ศ. 2557 และการแสดงของเธอยังได้รับการยอมรับจาก African-American Film Critics Association ในสาขา Best Ensemble รวมถึงการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture นอกจากนี้ เธอยังได้ปรากฏตัวในภาพยนตร์สั้นเรื่อง เดอะดอร์ ของ เอวา ดูเวอร์เนย์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญโฆษณาของ Miu Miu ที่ชื่อว่า เดอะวูแมนส์เทลส์
ในปี พ.ศ. 2558 โอดูเยร่วมแสดงกับ สตีฟ คาเรล ในภาพยนตร์ดราม่าตลกเรื่อง เดอะบิกชอร์ต กำกับโดย อดัม แม็คเคย์ ซึ่งได้รับรางวัล รางวัลออสการ์ สาขาบทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Gold Derby Award for Best Ensemble Cast ในปี พ.ศ. 2560 เธอร่วมแสดงในภาพยนตร์ระทึกขวัญดราม่าเรื่อง เดอะดินเนอร์ กับ ริชาร์ด เกียร์ และในปี พ.ศ. 2561 เธอปรากฏตัวในภาพยนตร์เรื่อง Geostorm และ วิโดวส์ รวมถึงภาพยนตร์เรื่อง กัลเวสตัน และ Viper Club
ในปี พ.ศ. 2562 โอดูเยรับบทเป็นนักเคลื่อนไหว เฮเลน นอมซา บราธ ในมินิซีรีส์เรื่อง When They See Us ที่กำกับโดยเอวา ดูเวอร์เนย์ ซึ่งเน้นย้ำถึงบทบาทของเธอในการนำเสนอประเด็นด้าน สิทธิมนุษยชน และ ความยุติธรรมทางสังคม ต่อมาในปี พ.ศ. 2564 เธอได้แสดงในมินิซีรีส์ของ มาร์เวลสตูดิโอส์ เรื่อง The Falcon and the Winter Soldier โดยรับบทเป็น ซาราห์ วิลสัน น้องสาวของ แซม วิลสัน และในปี พ.ศ. 2565 เธอร่วมแสดงในมินิซีรีส์เรื่อง ไฟว์ เดย์ส แอด เมโมเรียล โดยรับบทเป็น แคเรน วินน์ และในปี พ.ศ. 2567 เธอปรากฏตัวในมินิซีรีส์เรื่อง อีริค รับบทเป็น ซีซิล
3.3. ผลงานละครเวที
อาเดเพโร โอดูเย มีผลงานละครเวทีที่สำคัญหลายเรื่อง รวมถึงการแสดงนำในละครเวทีระดับภูมิภาค เช่น อีคลิปส์ และ The Bluest Eye ซึ่งเป็นการแสดงที่ได้รับคำชื่นชมอย่างสูง เธอได้เปิดตัวการแสดงบนเวที บรอดเวย์ ร่วมกับ ซิเซลี ไทสัน ในละครเวทีของ ฮอร์ตัน ฟูต เรื่อง เดอะทริปทูบาวน์ทิฟูล ซึ่งเป็นการตอกย้ำความสามารถในการแสดงละครเวทีของเธอ
4. การกำกับและกิจกรรมอื่น ๆ
นอกเหนือจากความสามารถในการแสดงแล้ว อาเดเพโร โอดูเยยังได้ขยายขอบเขตการมีส่วนร่วมในวงการศิลปะและสังคมไปสู่บทบาทของการเป็นผู้กำกับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ภาพยนตร์เป็นเครื่องมือในการสื่อสารข้อความทางสังคมที่สำคัญ
4.1. ผลงานกำกับเรื่องแรกและข้อความทางสังคม
ในปี พ.ศ. 2557 อาเดเพโร โอดูเยได้เปิดตัวในฐานะผู้กำกับด้วยภาพยนตร์สั้นเรื่อง เบรกกิง อิน (Breaking In) ซึ่งเป็นผลงานที่ถ่ายทอดประสบการณ์ของชายหนุ่มผิวสีคนหนึ่งที่ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจนครนิวยอร์กหยุดตรวจค้นโดยไม่มีเหตุอันควร เรื่องราวนี้มีพื้นฐานมาจากประสบการณ์จริงในช่วงต้นของพี่ชายเธอเอง ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นสื่อสำคัญที่โอดูเยใช้เพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับปัญหาการละเมิดสิทธิพลเมืองและการคุกคามโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจ ซึ่งเป็นการเน้นย้ำถึงบทบาทของเธอในการเป็นผู้ขับเคลื่อนประเด็นทางสังคมผ่านงานศิลปะ เบรกกิง อิน ได้รับการยอมรับและรางวัลจากเทศกาลภาพยนตร์หลายแห่ง
5. รายชื่อผลงาน
5.1. ภาพยนตร์
| ปี | ชื่อเรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| พ.ศ. 2545 | วอเตอร์ (Water) | หญิงสาว | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2547 | ฟอล (Fall) | ภาพยนตร์สั้น | |
| พ.ศ. 2547 | On the Outs | อาเดเพโร | |
| พ.ศ. 2549 | ธี แอนด์ อะ ฮาล์ฟ ตอตส์ (Thee and a Half Thoughts) | หญิงร้านโบเดกา | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2549 | ฮาล์ฟ เนลสัน (Half Nelson) | คนติดยา | |
| พ.ศ. 2549 | เดอะเทสต์เต็ด (The Tested) | คุณแม่ | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2550 | พารายาห์ (Pariah) | อะไลค์ | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2552 | ซับโรซา (Sub Rosa) | ไอชา | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2552 | อิฟไอล์ีพ (If I Leap) | ซิปโปราห์ | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2553 | ดิสอิสโพเอทรี (This Is Poetry) | ภรรยา | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2553 | แท็กส์ (Tags) | เชย์ลา จอห์นส์ | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2554 | เมนอินเลิฟ (Men in Love) | อดีตแฟนของลีโอ | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2554 | พารายาห์ (Pariah) | อะไลค์ | |
| พ.ศ. 2556 | เดอะดอร์ (The Door) | แอล | ภาพยนตร์สั้น |
| พ. 2556 | ปลดแอก คนย่ำคน (12 Years a Slave) | เอลิซา | |
| พ.ศ. 2558 | My Name Is David (My Name Is David) | คู่เดทของเขา | |
| พ.ศ. 2558 | อาร์เทมิสฟอล (Artemis Fall) | ผู้บัญชาการเอเดน คอลลินส์ | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2558 | เอาท์ลิฟวิงเอมิลี (Outliving Emily) | เม็ก (ช่วงที่ 5) | |
| พ.ศ. 2558 | เดอะบิกชอร์ต (The Big Short) | เคธี เทา | |
| พ.ศ. 2560 | Geostorm | อาดิซา | |
| พ.ศ. 2560 | เดอะดินเนอร์ (The Dinner) | นีน่า | |
| พ.ศ. 2561 | กัลเวสตัน (Galveston) | ลอเรน | |
| พ.ศ. 2561 | วันเดอร์แลนด์ (Wanderland) | อนาอิส - เจ้าแห่งลม | |
| พ.ศ. 2561 | วิโดวส์ (Widows) | บรีเชลล์ | |
| พ.ศ. 2561 | Viper Club | คีชา | |
| พ.ศ. 2563 | แทซมาเนียนเดวิล (Tazmanian Devil) | เอลิซาเบธ อาโยเดเล | |
| พ.ศ. 2563 | อิมิเทชัน (Imitation) | อึนเค็ม | ภาพยนตร์สั้น |
| พ.ศ. 2564 | เอาท์/ไซด์ออฟไทม์ (Out/Side of Time) | ลูกสาว 32 | ภาพยนตร์สั้น |
5.2. โทรทัศน์
| ปี | ชื่อเรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| พ.ศ. 2548 | Law & Order | เทรซี แซนด์ส | 1 ตอน |
| พ.ศ. 2549 | Law & Order: Criminal Intent | แจ็กกี้ | 1 ตอน |
| พ.ศ. 2550 | ไวฟ์ฟี (Wifey) | คาดีจาห์ | ภาพยนตร์โทรทัศน์ |
| พ.ศ. 2552 | The Unusuals | เรจินา แพล็งค์ | 1 ตอน |
| พ.ศ. 2553 | ลูอี (Louie) | ทาเรเซ | 1 ตอน |
| พ.ศ. 2555 | สตีลแมกโนเลียส์ (Steel Magnolias) | แอนเนล ดูพุย-เดโซโต | ภาพยนตร์โทรทัศน์ |
| พ.ศ. 2560-2562 | เดอะฟีลส์ (The Feels) | อีเฟ | 5 ตอน |
| พ.ศ. 2561 | Random Acts of Flyness | ป้าเดนิส | 2 ตอน |
| พ.ศ. 2562 | When They See Us | นอมซา บราธ | มินิซีรีส์, 3 ตอน |
| พ.ศ. 2563 | มอนสเตอร์แลนด์ (Monsterland) | เอมี คุก | ตอน: "นวร์ก, นิวเจอร์ซีย์" |
| พ.ศ. 2564 | The Falcon and the Winter Soldier | ซาราห์ วิลสัน | มินิซีรีส์, 5 ตอน |
| พ.ศ. 2565 | ไฟว์ เดย์ส แอด เมโมเรียล (Five Days at Memorial) | แคเรน วินน์ | มินิซีรีส์ |
| พ.ศ. 2567 | อีริค (Eric) | ซีซิล | มินิซีรีส์ |
6. การยอมรับจากสาธารณชนและการปรากฏตัวในสื่อหลัก
อาเดเพโร โอดูเย ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางจากสาธารณชน และปรากฏตัวในสื่อสิ่งพิมพ์สำคัญหลายฉบับ ซึ่งเป็นการยืนยันสถานะของเธอในฐานะบุคคลที่มีอิทธิพลในวงการบันเทิงและวัฒนธรรม
เธอได้ปรากฏตัวบนหน้าปกฉบับฮอลลีวูดของนิตยสาร วานิตี้แฟร์ ในปี พ.ศ. 2555 นอกจากนี้ เธอยังได้รับการนำเสนอในคอลัมน์ "Great Performances" ของหนังสือพิมพ์ เดอะนิวยอร์กไทมส์ และนิตยสาร ไทม์ ในปีเดียวกัน การปรากฏตัวของเธอยังรวมอยู่ในฉบับ "Best Performances" ของนิตยสาร ดับเบิลยู แมกกาซีน ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการยอมรับในความสามารถและบทบาทที่โดดเด่นของเธอในวงการภาพยนตร์และโทรทัศน์